Infrastruktura drogowa w Czarnogórze i kultura jazdy lokalnych mieszkańców może być dla nas szokująca. Z pewnością nie raz usłyszymy rady, żeby lepiej nie jeździć samochodem. Jak wygląda sytuacja na miejscu? Postarałam się wziąć pod lupę całą infrastrukturę drogową i opisać ją tak szczegółowo, żeby na urlopie nie było żadnych niemiłych niespodzianek.

Charakterystyka infrastruktury drogowej w Czarnogórze

W Czarnogórze mamy ruch prawostronny. Średnia prędkość jazdy nie powinna przekraczać 100 km/h na trasach międzymiastowych, 50 km/h na drogach górskich, a na pozostałych drogach miejskich 40-50 km/h. Więcej na temat przepisów ruchu drogowego znajdziesz tutaj.

Nie znajdziemy tutaj światowej klasy autostrad. Niemniej jednak jakość jezdni jest dość dobra. Władze lokalne dokładają wszelkich starań, aby utrzymać jego jakość. Cała sieć tutejszej infrastruktury rozciąga się na 7762 km. Większość z nich ma twardą nawierzchnię. Przeważają drogi po jednym pasie w danym kierunku, co znacznie utrudni wymijanie w górskim terenie.

W górzystym terenie drogi są wykute w skałach.
W górzystym terenie drogi są wykute w skałach.

Do obiektywnej oceny infrastruktury drogowej w Czarnogórze, przyda się świadomość tego, że kraj w 70% pokryty jest górami. W takiej sytuacji nie da się omawiać stanu dróg w takich samych kryteriach co w pozostałej części Europy.

Patrząc na mapę kraju lepiej jesteśmy w stanie zrozumieć infrastrukturę drogową i jej stan. W wielu miejscach nie jest możliwe poszerzenie dróg lub ich modernizacja. Dlatego omawiając temat komunikacji, musimy wyjść poza ramy europejskiego myślenia i ocenić je w kategoriach krajów o trudnym ukształtowaniu terenu. Porównać do innych górzystych państw i dopiero wtedy wyciągnąć końcową ocenę. Jak na takie ukształtowanie terenu, jakość dróg oraz ich częstotliwość, zabezpieczenie i oznakowanie, uważam na bardzo dobry poziomie. Większym problemem okazują się raczej kierowcy, niedostosowujący się do danego otoczenia.

Stan infrastruktury drogowej w Czarnogórze

Z roku na rok coraz więcej jest realizowanych projektów modernizacji dróg w Czarnogórze. Powstają odcinki o szerszej nawierzchni czy tunele skracające przejazdy w terenach górskich. Rozbudowywana jest sieć dróg szybkiego ruchu, a w planach jest modernizacja głównych odcinków w terenach turystycznych. Newralgiczne punkty, odcinki nad klifami, wąskie zakręty są zabezpieczone barierkami. Przy drogach znajdują się znaki ostrzegawcze, liczne tablice informujące o danym zagrożeniu czy np. punktach widokowych.

Drogi w Czarnogórze są dobrze oznakowane.
Drogi w Czarnogórze są dobrze oznakowane.
Droga z Cetynie do Podgoricy.
Droga z Cetynie do Podgoricy.

Drogi między dużymi miastami (Cetynie – Podgorica, PodgoricaNiksic, NiksicPluzine) są dobrze oznakowane i w większości o bardzo dobry stanie nawierzchni. Nie ma problemów z komunikacją do tych głównych punktów. Spokojnie tutaj rozwiniemy prędkości 80-100 km/h. W wielu miejscach występują po dwa pasy w jedną stronę.

Nad wybrzeżem występuje tylko jedna droga tzw. Autostrada Adriatycka czyli Jadranska Magistrala [E65], która się ciągnie od Chorwacji, BiH i całą Czarnogórę. Od Tivatu na południe do Ulcinj nie mamy alternatywnej drogi. To bardzo mocno utrudnia jazdę w wysokim sezonie ze względu na korki lub wypadki (sprawdź jak ominąć korki w Czarnogórze). Jezdnia jest w dobrym stanie, ale z licznymi zakrętami i wąska, gdzie z jednej strony mamy morze, a z drugiej wzgórza i wysokie klify.

Adriatycka autostrada jest wąska, ale z pięknymi widokami.
Adriatycka autostrada jest wąska, ale z pięknymi widokami.

Pozostałe drogi, którymi zjeżdżamy do mniejszych miejscowości są zdecydowanie w gorszej kondycji. Szutrowe odcinki, spore ubytki w jezdni, urwane pobocza, poszarpany asfalt mocno spowalniają przemieszczanie się samochodem. Im bardziej wjeżdżamy w terenu parków narodowych, z dala od turystycznych miejsc, tym bardziej dzikie drogi nas czekają. W większości są to kręte, wąskie ścieżki na których czas jazdy może się bardzo wydłużyć. W tych regionach będziemy mieli gorsze oznakowanie, licznie występujące naturalne przeszkody jak zwierzęta lub usuwające się kamienie. Tutaj pojawi się dodatkowe utrudnienie w postaci braku zasięgu internetu, dlatego trzeba przygotować mapę, aby się nie zgubić.

W górzystym terenie jest niewiele lamp przydrożnych tak samo w wielu tunelach. To znacznie komplikuje prowadzenie samochodu w ciemności. Jazda po takich górskich drogach jest skomplikowana. Po kolejnym ostrym zakręcie może czekać ogromny głaz blokujący ruch, dlatego tutaj nie polecam wybrać się pierwszy raz na nocną przejażdżkę.

Droga wokół Jeziora Szkoderskiego.
Droga wokół Jeziora Szkoderskiego.

Elementy infrastruktury drogowej w Czarnogórze

Tunele

W tak górzystym terenie tunele to poniekąd nieodzowny element infrastruktury drogowej w Czarnogórze. Zawsze jestem pod wrażeniem jak takie potężne góry zostają podziurawione niczym szwajcarski ser, ułatwiając tym samym komunikację i transport.

Tutaj pojawią nam się tunele z bardzo szerokim poziomem wykonania. Z jednej strony mamy starej budowy „ociosane” poniekąd wykute dziury w górskich półkach, bez oświetlenia i wygładzenia ścian. Na północy kraju w drogi do Pluzine czy Kolasin, tunele zostały w większość wywiercona przez specjalne wiertarki. Dlatego ich kształt, zwłaszcza sufit, może być niedoskonały. Drogi te, są połączeniami międzynarodowymi, na której podróżują ciężarówki i autobusy międzymiastowe. Często muszą jechać środkiem drogi w takich „niedoskonałych” tunelach, aby uniknąć zarysowania sufitu. Droga ma tylko jeden pas po każdej stronie, więc nadjeżdżające pojazdy muszą się zatrzymywać  lub jechać bardziej z prawej strony. Największym plusem tych dróg jest niezapomniana sceneria w której te dzikie wykute tunele, wpisują się niesamowicie spójnie.

Tunele wykute w górach są słabo oświetlone.
Tunele wykute w górach są słabo oświetlone.
Widowiskowa droga z tunelami przy Jeziorze Piva.
Widowiskowa droga z tunelami przy Jeziorze Piva.

Z drugiej strony mamy sporo nowych inwestycji, dorównujących poziomem światowej klasy. Płatny tunel Sozina jest najdłuższym w Czarnogórze, ma 4 189 metrów długości. Jest bardzo dobrze zaprojektowany ma wentylację w środku (duże turbiny na suficie co 500 m), oświetlenie i komunikację awaryjną. Tunel działa dzień i noc. Bądź czujny, bo w środku tunelu Sozina policja czasami parkuje w bocznych wjazdach i łapie kierowców, którzy pędzą lub wyprzedzają innych w tunelu. Tunel został zbudowany jako skrót od Podgoricy do południowego wybrzeża (Bar, Ulcinj itp.). Oszczędza około 22 km podróży, co jest dość dużym ułatwieniem dla kierowców.

Największą trudnością związaną z jazda w tunelach jest ich słabe oświetlenie. Kiedy wjeżdżasz do ciemnego, nieoświetlonego tunelu po jeździe w jasnym świetle słonecznym, oczy potrzebują trochę czasu, aby się do tego przyzwyczaić. To samo dzieje się po wyjeździe z tunelu. W pobliżu najbardziej niebezpiecznych są znaki ostrzegawcze. Pamiętaj, że nawet w najtrudniejszych warunkach tak naprawdę wystarczy, że będziesz przestrzegał przepisów drogowych i jechał ostrożnie.

Prom

W Czarnogórze występuje tylko jeden lokalny prom. Ułatwia przepłynięcie na druga stronę Zatoki Kotorskiej. Sprawdź jakie są opłaty i godziny pracy promu tutaj.

Płatne drogi

Infrastruktura drogowa w Czarnogórze jest bezpłatna, oprócz 3 wyjątków.

Pierwszy to tunel Sozin. Położony jest na północ od kurortu Sutomore. Pojedynczy bilet na samochód osobowy kosztuje 2,5 €, a skuter/motor 1,5 €. Nie ma biletów wielu przejazdowych czy w dwustronnych. Punkty poboru opłat znajdują się przy wyjeździe z Podgoricy.

Drugim płatnym odcinkiem drogi jest 13-kilometrowy obszar Trebinje – Herceg Novi, koszt 2 €.

Trzecim, ostatnim płatnym jest prom w Lepetane – Kamenari.

Najpiękniejsze drogi w Czarnogórze

Największy atut całej infrastruktury drogowej w Czarnogórze jest jej położenie. Większość dróg spokojnie możemy zakwalifikować w kategorii atrakcji turystycznych. Sama jazda po takim terenie przynosi nam wiele cudnych widoków zza szyby samochodu.

Zwykłe przejazdy między miejscowościami, powodują że chcemy zatrzymywać się co kilka kilometrów. Górzysty teren powoduję, że mamy tutaj niezliczoną ilość punktów widokowych, na które dojedziemy samochodem. Ilość tych wyjątkowych dróg, również zainspirowała nas do opisania najpiękniejszych według nas.

Korzystając z dobrodziejstw matki natury, należy wykorzystać ten walor podczas urlopu. Warto przemyśleć wynajęcie samochodu, aby móc zwiedzić miejsca do których dojedziemy tylko autem. Jak się okazuję, sam teren będzie sporym wyzwaniem, dlatego jak już decydujemy się na wynajęcie auta to warto wiedzieć na co zwrócić uwagę. W oddzielnym artykułach piszemy o wskazówkach jak dobrze wynajmując samochód i polecamy sprawdzoną przez nas wypożyczalnię.

W Czarnogórze znajdziemy wiele wyjątkowych dróg.
Szutrowa droga w Narodowym Parku Durmitor.
Szutrowa droga w Narodowym Parku Durmitor.

W Czarnogórskim stylu

Lokalni mieszkańcy uznają inny kodeks ruchu drogowego, a mianowicie – swój własny. Wielu z nich robi to, na co ma akurat ochotę. Notorycznie przekraczają dozwoloną prędkość, zatrzymują swoje samochody na środku wąskich dróg, na rondzie, aby przywitać się ze znajomym. Kierują z dziećmi na kolanach, trzymając niemowlaka w ramionach, rozmawiając przez telefon – wszystko jednocześnie. Zawracają w najmniej oczekiwanych momentach i nie używają kierunkowskazów. W miastach czujemy się jak w dżungli, moje odczucia są takie, że w Azji jest wyższa kultura na drogach. Nieprzewidywalna jazda lokalnych mieszkańców z pewnością jest sporym zagrożeniem dla zagranicznych kierowców i to nie dla tego, że chcą nam celowo zrobić krzywdę, tylko po prostu przeciętnemu europejczykowi (nauczonemu innych zasad jazdy) pewne rzeczy nawet przez myśl nie przyjdą. Szczególnie dotyczy to podróży w ciemności, nie wiemy czego się podziewać.

Droga przez kanion Moraca.
Droga przez kanion Moraca.

UWAGA:

Powyższe uwagi, nie dotyczą kierowców autobusów i innych środków transportu publicznego. Sytuacje awaryjne z nimi występują niezwykle rzadko. Turyści mogą bez obaw jeździć na wycieczki do innych miast i kurortów. Z czystym sumieniem można uznać że zawodowi kierowcy w Czarnogórze, wyróżniają się na tle całej Europy wysokimi umiejętnościami jazdy w ciężkich, górskich warunkach. Niejednokrotnie słyszę od przewodników, że znów zagraniczny kierowca nie poradził sobie na agrafkach kororskich. Dlatego na wyjazdy zorganizowane dużych grup rekomenduje się wynajęcie lokalnego kierowcę.

Słynne "agrafki kotorskie" czyli droga z Kotoru do Cetynie.
Słynne „agrafki kotorskie” czyli droga z Kotoru do Cetynie.
Droga z tunelami na północy kraju.
Droga z tunelami na północy kraju.

Czarnogórska infrastruktura drogowa oczami turystów

Czarnogóra jest krajem, gdzie spora część turystów przyjeżdża swoim samochodem lub wynajmują auto na miejscu. Stąd mamy dostęp do wielu opinie w internecie (Czarnogóra Forum). Większość z nich rośnie do rangi dramatu. Pamiętajmy, że w każdej takiej opinii są czyjeś oczekiwania, rozczarowanie, dużo emocji i mało obiektywizmu. Jak to z opiniami lepiej podchodzić do nich z lekkim dystansem, przeczytać, posłuchać i wyciągnąć swoje wnioski.

Większość sytuacji wywoła w nas szok lub zdziwienie wymieszane z dużą dawką złości. To co możemy zastać podczas jazdy samochodem w Czarnogórze wielokrotnie bije na głowę nawet kraje azjatyckie. Jednak istnieją dwie strony medalu. W wielu przypadkach będziemy pozytywne zaskoczeni wysokimi umiejętnościami jazdy po trudnym do zdobycia górskim terenie – wtedy warto popatrywać lokalnych kierowców i uczyć się od nich.

Infrastruktura drogowa w Czarnogórze nad wybrzeżem.
Infrastruktura drogowa w Czarnogórze nad wybrzeżem. PS: Kto widzi ten znak? 😉

Najważniejsze jest świadomość do jakiego kraju się wybieramy i odpowiednie przygotowanie do jazdy. Jak mamy z tyłu głowy, że w takim terenie nie poszalejemy i warto zadbać o pełne ubezpieczenie, żeby się nie stresować. Przeczytać kilka ogólnych wskazówek, nabrać większej pokory do otaczającej przyrody i lokalnych kierowców, bo pamiętajmy to oni są u siebie, nawet jak łamią wszelkie zasady komunikacji drogowej to robią to na swoim terenie.

Moja ulubiona historia opowiedziana przez polską przewodniczkę opisuję bardzo dobrze polski temperament na czarnogórskich drogach. Polskiego kierowcę pewność siebie i brak pokory tak rozpierała na boki, że nie mógł się zmieścić wjeżdżając na słynny mostek na agrafkach kotorskich. Miejsce, które lokalni uznają za test na „prawo jazdy” dla kierowców autokarów. Nasz rodak go oblał… 17 razy, bo tyle podjeść musiał zrobić, żeby w końcu przejechać.

Starałam się przedstawić sytuację najbardziej jak to możliwe bez osobistego odczucia. Jak się okazuję w porównaniu z innymi krajami np. Albania infrastruktura drogowa w Czarnogórze jest bardzo rozwinięta, gdy sprawiedliwie będziemy oceniać ją w odpowiedniej kategorii.

Autorem głównego zdjęcia – przepięknego ujęcia w śnieżnych tunelach jest Gośka Rębiś. Dziękujemy bardzo za możliwość ozdobienia naszego artykułu! 

6 KOMENTARZE

  1. Wielkie dzięki za dzielnie się tak cennymi informacjami 🙂
    Czy droga wzdłuż jeziora Szkoderskiego jest cały czas taka jak na zdjęciu?

    • Zdjęcie przedstawia drogę z Virpazar do miejscowości Murici [P16]. Nie wszędzie jest w takim stanie, czasami zdarzają się odcinki w lepszej kondycji.
      Dziękuję bardzo za miłe słowa, dużo znaczą dla nas i motywują nas do dalszego pisania!

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here